Skip to content

Chương 14/11

NH À L Ý
(1010 – 1225)

Đoạn mười một

LÝ HUỆ TÔNG, LÝ CHIÊU HOÀNG, VÀ BÀN TAY HỌ TRẦN

 

      Năm 1217 vua Lý Huệ Tông trở về triều đình, không cần thay đổi điều gì hết. Mọi việc vẫn y như thời vua Lý Nguyên Vương. Trần Thừa coi tất cả việc trong nội cung gọi là Nội thị phán thủ. Trần Thủ Độ nắm toàn quyền binh lực. Còn thái úy Trần Tự Khánh thì quyền hạn của ông ta bao trùm tất cả kể cả nhà vua. Đây là thời đại chuyên quyền nhất chưa hề xảy ra từ trước. Đương thời, nhà vua 23 tuổi nầy chỉ được nghe những tấu trình, và ấn ký vào những chỉ dụ đã được viết sẵn. Suốt ngày đêm nhà vua chẳng có việc gì làm ngoài việc làm chồng, ăn, và ngồi một mình. Cái nhàn hạ tội nghiệp ấy làm nhà vua quen dần với cái thức trắng đêm và men rượu. Đến năm sau, năm 1218, khi hoàng hậu sanh công chúa thứ hai đặt tên là Lý Phật Kim thì ông như hóa điên. Nỗi u uẩn đã làm nhà vua lúc mê lúc tỉnh. Tình trạng đó kéo dài nhiều năm, để ông trở thành con người không còn dính líu gì đến việc trong cung ngoài nội.

      Trong cung: Người vợ thấy mình không còn là người được ân sủng do nhà vua mang lại. Hoàng hậu bắt đầu quen với ý nghĩ mình có địa vị hôm nay là do anh em mình tạo ra. Điều ấy không phải sao? Suốt thời gian anh em bà chưa nắm quyền, bà không hề được sung sướng. Bà chỉ là một con dâu khốn khổ. Bà luôn luôn bị người mẹ chồng quyền thế hành hạ và muốn giết đi. Bà luôn luôn lo sợ, trong khi người chồng bất lực không thể bảo vệ được cho bà. Nhiều lúc tỉnh táo nhà vua biết người vợ đã coi thường mình. Mất hẳn rồi những ước mơ chỉ cần được nhìn thấy hoàng tử mỗi ngày ở Hải Ấp. Mất hẳn rồi những mong đợi được nhà vua che chở ở hoàng cung, ở châu Lạng. Mất hẳn rồi những tâm tình chỉ muốn được làm thường dân. Hai đứa con công chúa thì còn quá nhỏ để hiểu một người cha cứ thường say khướt rồi ngủ mê. Chúng sợ những cơn điên, và xa lánh ông.

      Ở ngoài: Cuộc nổi dậy và bị dẹp của Hà Cao, Lý Bát  năm 1219 mà nhà vua không hề hay. Tướng Nguyễn Nộn trở về vùng Bắc Giang rồi chiếm bắc Hồng Châu, tranh nhau với Đoàn Thượng mà ông không hề biết. Đó là năm 1220, Trần Tự Khánh hoàn toàn làm chủ triều đình, để hẳn nhà vua vào cơn say loạn mà người ta gọi là nhà vua điên. Nỗi trầm uất đã khiến cho ông có những hư ảo. Khi say rượu đã tưởng mình là tướng nhà trời xuống thế để dẹp loạn trần gian. Tuy nhiên nhiều lúc tỉnh táo, ông biết hết mọi việc nhưng đành bất lực. Ông trở nên dũ dượi suốt ngày mà ông không chết.

      Người chết lại là Trần Tự Khánh. Ông nầy ngã bịnh qua đời vào mùa đông năm 1223. Trần Tự Khánh chết, nhiều người nghĩ rằng vua Lý Huệ Tông sẽ hết bịnh.  Nhưng, nhà vua không được may mắn như thế. Số phận vua Lý Huệ Tông lại bi đát hơn. Phụ quốc thái úy được giao cho Trần Thừa, nhưng quyền hành thật sự nằm trong tay Trần Thủ Độ. Do bản tính trời sinh cọng với thời gian hun đúc duới thời Trần Tự Khánh, Trần Thủ Độ trở nên một người vô cùng đặc biệt. Ông có nhiều mưu lược như Trần Tự Khánh nhưng quyết đoán hơn, tàn bạo hơn. Tháng mười năm 1224 ông buộc vua Huệ Tông nhường ngôi cho công chúa Lý Phật Kim lúc ấy mới bảy tuổi. Quyết định dứt khoát và nhanh chóng của Trần Thủ Độ làm vua và quan trong triều đều sững sờ, chỉ trừ Trần Thừa đã được báo trước. Người ta được giải thích rằng nhà vua đau yếu muốn truyền ngôi cho con để vào chùa tịnh dưỡng. Vua Huệ Tông vào chùa Chân Giáo xuống tóc đi tu, cùng lúc công chúa Phật Kim lên ngôi tức Lý Chiêu Hoàng.

      Trần Thủ Độ đổi niên hiệu từ Kiến Gia thành Thiên Chương Hữu Đạo cho vị nữ hoàng trẻ con nầy. Cùng trong tháng mười năm 1224 ông đưa Trần Cảnh, con trai thứ của Trần Thừa lúc ấy vừa tám tuổi, vào hầu nữ hoàng. Đầu năm 1225 nữ hoàng báo tin có chồng, chú rể chính là người hầu cận Trần Cảnh. Tháng mười năm 1225 nữ hoàng xuống chiếu truyền ngôi cho chồng. Đúng một năm sau, sau khi nghe thấy nhiều người dân trong thành khóc thương vua Lý Huệ Tông, Trần Thủ Độ ép nhà vua tự sát. Đó là tháng 10 năm 1226. Trần Thủ Độ bảo những thuộc hạ đi thi hành án tử phải tận mắt thấy vua Huệ Tông chết mới được về báo cáo. Chính vì điều nầy mà họ nghe được lời nguyền trăm năm trước khi nhà vua treo cổ ở vườn sau chùa Chân Giáo. Chỉ trong hai năm Trần Thủ Độ đã làm xong tất cả. Nếu còn Trần Tự Khánh, chưa chắc ông Khánh đã có những bước đi như tên bắn như thế.

 

Người anh cả Trần Thừa nội thị
Chú em xa Thủ Độ quyền binh
Quyền uy thái úy do Tự Khánh
Mỗi thượng quan là mỗi ngư kình

Sóng nước chài khuya về quá khứ
Một thời cơ cực đã sang trang
Họ Trần Hải Ấp dừng chưa nhỉ
Hay mộng thênh thang chiếc áo vàng?

Lý Huệ Tông an cư trong lửa
Quyền trong tay chỉ một ấn ngà
Chậm lên văn chiếu ai viết sẵn
Sắc đỏ nào đây dạ xót xa

Ngàn sau ai hiểu cho ta được
Quanh mình chỉ có một mình ta
Chén rượu đêm khuya cơn mơ ảo
Cho kẻ lưu vong chính tại nhà

Hóa điên mê tỉnh hay điên thật
Khóc hận trong ta tiếng khóc gào
Giá chi chia được cho thê tử
Mà thê thì sao, tử thì sao?

Mười năm hương lửa cùng hoàng hậu
Vinh nhục thăng trầm tấc dạ vua
Sao nghe lệ đắng riêng dòng lệ
Mà mới nghe qua tưởng chuyện đùa

Hoàng hậu cho nhà vua công chúa
Cả hai cô xinh đẹp vô cùng
Trẻ thơ tâm trắng như giấy trắng
Nào biết cha mình nặng lao lung

Trần Tự Khánh nửa chừng bị chết
Tưởng Huệ Tông thoát khỏi vòng vây
Nào hay Thủ Độ như ngư chúa
Xô chết nhà vua giữa sa lầy

Trần Thủ Độ là người tướng trẻ
Nhưng đa mưu hơn hẳn Trần Thừa
Chỉ thua Tự Khánh lòng khoan thứ
Hơn cả người xưa dẫu rất xưa

Vũ dũng uy nghi đầy mưu lược
Đem tài ba theo Khánh lâu nay
Diệt quân Quách Bốc, quân Đoàn Thượng
Lấy cả giang sơn vận hội này

Thấy vua nhà Lý cơn say loạn
Phế lập trong tay đã tới giờ
Buộc vua trao ấn cho con trẻ
Cung đình hai kẻ hóa bơ vơ

Trẻ thơ nào thấy điều vinh nhục
Chỉ thấy buồn thôi giữa thênh thang
Nhờ may có bạn người đồng tuổi
Đùa giỡn cho vui, té nữ hoàng!

Cay đắng nào hơn cay đắng này
Thương con làm chúa mà ta say
Tay nương chuông mõ chùa Chân Giáo
Hỏi vọng thinh không thế cuộc này

Dây thòng lọng vườn sau nhìn rõ
Không mặt người vua đã biết ai
Lời nguyền hậu thế trăm năm nữa
Bỏ lại thiền môn một hình hài

Vua chết âm thầm như cây cỏ
Sau sang trang mấy độ mấy ngày
Thời gian ai giẫm lên từng bước
Chiêu Hoàng nhỏ quá có nào hay!

Để rồi xuống chiếu cho Trần Cảnh
Trở thành hoàng hậu có vui không?
Hỡi người con gái đào thơ ấy
Tóc chửa là mây lại có chồng!


<<  |  >>